Filistinli Yahudiler

Bu yazı 23 kez okunmuştur.

Filistin, günümüzde tarihi bir takım olaylardan ötürü üç ilahi din tarafından kutsal sayılmış topraklardır. Kudüs, Yeni Sahra ve Gazza bölgelerinin bütünü, Akdenize kıyıları uzanan kıymetli bölgedir. Filistin Yahudileri ise bu bölgede ikame etmiş topluluğa verilen yahudi asıllı kişilerdir.

İsrail Devletinden evvel Filistin Yahudilerine “Yahudi Cemaati” manasına gelen “Yişuv” denilmekteydi ve 1881’de göç başlayana kadar yaşamış yahudilere “Eski Yişuv”, bu tarihten sonra yaşamışlara da “Yeni Yişuv” denilmekteydi. Ancak modern İsail devletinin 1948’de bağımsızlığıyla beraber Filistinli Yahudilerin de vatandaş olmasıyla artık bu tabirler kullanılmamış, Filistinli Yahudiler kavramı da unutulmuştur.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Filistin olarak nitelendirilen günümüz İsrail, Batı Şeria ve Gazze topraklarının tamamı müslümandı ve sadece müslümanlar yaşamaktaydı. 16. Yüzyılın ortalarında yahudi nüfusunda etkileşim başlamış ve bölgedeki nüfus oranı 10 bin kişiyi aşmamaktaydı. Bu oranda bölge nüfüsunun etkin kökenine bakıldığında sadece %5 kesimini ancak oluşturabiliyordu. 19. Yüzyıla gelindiğinde ise Türk kaynaklarına göre 600.000 nüfuslu bölgenin %80’i hala Müslümandı ve %10’u Arap Hristiyanları, %5’i ise Yahudi idi.

Filistinli Yahudiler, Osmanlı döneminde “Dört Kutsal Şehir” olarak kabul gören Safed, Tiberya, Hebron ve Kudüs’te yaşamaktaydı. Rusya, Avrupa ve Türkiye topraklarından çok sayıda Yahudi göçü başladı. Nüfus ciddi anlamda Yahudi lehine şekillenmişti.

Siyonist işgal başlamadan önce tüm Arap ve Yahudiler, Filistinli olarak kabul edilmiştir. Ancak sonrasında “Filistinli” terimi sadece müslüman arapları ifade etmeye başlamıştır.

Filistinli Yahudi Teriminin Kullanımı

FÖY’de Kullanım: FKÖ’nün Temmuz 1968 Filistin Milli Konseyindeki anayasa eklemesine göre “Filistinli” sözcüğü gerek yurdundan çıkarIlsın, gerekse çıkarılmasın 1947 yılına kadar bu topraklarda yaşamış Arap topluluğunu betimlemektedir. Bu tarihten sonra ise yaşadığı yer neresi olursa olsun babası Filistinli ise, kişinin kendisi de Filistinlidir. Siyonist işgal öncesi Yahudiler de Filistinli sayılmaktadır.

İsrail topraklarında yaşayan bazı Yahudiler de kendilerini Filistinli olarak kabul etmektedir. Bunların bazıları hatta kendisini Anti-siyonist Yahudi olarak tanımlar. Ancak bu sayı etki ve farkındalık açısından genele kıyasla oldukça düşük orandadır.

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir