Dünya Takvimleri

Takvim, zamanın yıllara, aylara, haftalara ve günlere göre ayrılarak biçimlendirildiği, planlamaların kurgulandığı çizelge ve yöntemdir. Dünyada birden fazla kullanılmış ve kullanılmakta olan takvim çeşidi vardır. Kimisi güneşi veya ayı esas alırken, kimisi de tabiat olaylarını yahut bölgesel bazı vakaları esas almaktadır. Bilinen ve en yaygın…

Toplumsallaşma ve Din

Toplumsallaşma, sosyoloji, antropoloji, psikoloji ve siyaset-bilimciler tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Antropologlar, kültüre girme olarak tanımlarken; psikologlar, bireysel gelişimin çeşitli yönleri üzerinde durmuştur. Siyaset bilimciler, siyasal davranışların gelişmesi yönüne bakarken, sosyologlar ise bireyin sosyo-kültürel ortama uyumunu düzenleyen kişisel özelliklerin edinilmesi olarak tanımlamıştır. Toplumsallaşmanın en önemli iki…

Küreselleşme ve Din

Küreselleşme Teorileri Küreselleşme teorisyenlerinin düşünceleri, bütün ulus-devletlerin sınırlarının kalkacağını savunan aşırı küreselleşme teorisi, küreselleşmenin ulusal ekonomik gelişmeyi açıklamak üzere geliştirildiğini iddia eden septik küreselleşme teorisi ve dünya düzenini şekillendirecek, birçok alandaki gelişmenin arkasındaki güdüleyici güç olarak küreselleşmeyi gören dönüştürücü küreselleşme teorisi olmak üzere üç gruba…

Mikro Sosyolojik Din Teorileri

Sosyal Aksiyon Teorisi ve Din: Max Weber (1864-1920) Weber’e göre, insanların davranışlarının arka planında dünya tasavvurlarından neşet eden dünya görüşü ve anlamlar vardır. Din de, bir sosyal eylem olarak taşıdığı anlam itibariyle, bireylerin dünyada iyi bir hayat sürme umuduyla ilgilidir. Eylemleri rasyonel ve rasyonel olmayan…

Mary Chayko ve Dijital Uçurumun Nedenleri

Bu yazımızda, Mary Chayko’nun ‘Süper-bağlantılı Tekno Hayat‘ kitabı merkeze alınarak kitapta bahsedilen internet, sosyal medya ve dijital erişimin küresel etkileri, dijital erişim imkanlarına sahip olmayan dünyanın bazı coğrafyalarında bu eşitsizliğin nedenleri, kültürel farklar, bilgisayar korsancılığı ve yurttaş gazeteciliği konuları kısaca anlatıldı. Mary Chayko kitabında ‘süper-bağlantılı…

Ritzer’de Birbirine Geçme ve Tüketim Manzaraları

Şu an Maryland Üniversitesi (Amerika), Sosyoloji Bölümü’nde öğretim görevlisi olan George Ritzer’in, Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek adlı kitabında ‘birbirine geçme‘ ve ‘tüketim manzaraları‘ kavramsallaştırmalarına kısaca değinmek istiyorum. Birbirine geçme, Ritzer’in tüketim kültürünü (özellikle Amerika’da) açıklamaya yönelik kullandığı temel kavramlardan biridir. Ritzer, birbirine geçmeyi şöyle tanımlamaktadır; ‘Birbirine geçme…

Makro Sosyolojik Din Teorileri

Fransız ihtilalinde doğan Aydınlanmacı düşünür Comte, sosyolojinin isim babasıdır. Devrim sonrası kaotik sürece tanıklık etmesi ve bu sürecin baskın pozitivistik karakteri Comte’un düşüncelerini etkilemiş ve evrimci bir anlayışa sahip olarak dinin önemini gitgide kaybedeceğini düşünmüştür. >> İşlevselci Din Teorisi ve Emile Durkheim (1858-1917) >> Yapısal-İşlevselci…

Türkiye’de Din Sosyolojisi

Türkiye’ye Din Sosyolojisi’nin Girişi ve İlk Çalışmalar Sosyolojinin Batıda ortaya çıkışı ile Türkiye’ye girişi arasında bir zaman farkı olsa da din sosyolojisinin ülkemize girişi çabuk olmuştur. Sosyal bilimler, Batıda dini, toplumsal gelişmenin önünde bir engel olarak görmüş ve bu anlayış Osmanlı’da sosyolojiye kurtarıcı bilim muamelesi…

İslam Tarihinde Din Sosyolojisi

Farabi (870-950) Toplumu bir organizmaya benzeten Farabi, din sosyolojisi ya da genel sosyoloji alanına dair müstakil çalışmalar yapmamıştır ancak; Uluhiyet ve Nübüvvet Teorileri, ahlak, siyaset, hukuk, sosyoloji ve din sosyolojisi ile ilgilidir. Farabi, insan için ‘medeni varlık’ tabirini kullanır. Ona göre insan yaratılış gereği toplumsal…

Sistematik Din Sosyolojisi

Daha önceki yazılarımızda Din Sosyolojisi’nin ilkel durumlarını, sistematik bir bilimsel disiplin olma yolundaki gelişmelerini anlatmıştık. Bu yazımızda ise Din Sosyolojisi disiplinini sistematize eden bilim adamlarını ve öğretilerini anlatacağız. >> Sistematik Din Sosyolojisi ve Max Weber (1864-1920) >> Tipolojik Din Sosyolojisi ve Joachim Wach (1898-1955) >>…