Makro Sosyolojik Din Teorileri

Fransız ihtilalinde doğan Aydınlanmacı düşünür Comte, sosyolojinin isim babasıdır. Devrim sonrası kaotik sürece tanıklık etmesi ve bu sürecin baskın pozitivistik karakteri Comte’un düşüncelerini etkilemiş ve evrimci bir anlayışa sahip olarak dinin önemini gitgide kaybedeceğini düşünmüştür. >> İşlevselci Din Teorisi ve Emile Durkheim (1858-1917) >> Yapısal-İşlevselci…

Türkiye’de Din Sosyolojisi

Türkiye’ye Din Sosyolojisi’nin Girişi ve İlk Çalışmalar Sosyolojinin Batıda ortaya çıkışı ile Türkiye’ye girişi arasında bir zaman farkı olsa da din sosyolojisinin ülkemize girişi çabuk olmuştur. Sosyal bilimler, Batıda dini, toplumsal gelişmenin önünde bir engel olarak görmüş ve bu anlayış Osmanlı’da sosyolojiye kurtarıcı bilim muamelesi…

İslam Tarihinde Din Sosyolojisi

Farabi (870-950) Toplumu bir organizmaya benzeten Farabi, din sosyolojisi ya da genel sosyoloji alanına dair müstakil çalışmalar yapmamıştır ancak; Uluhiyet ve Nübüvvet Teorileri, ahlak, siyaset, hukuk, sosyoloji ve din sosyolojisi ile ilgilidir. Farabi, insan için ‘medeni varlık’ tabirini kullanır. Ona göre insan yaratılış gereği toplumsal…

Sistematik Din Sosyolojisi

Daha önceki yazılarımızda Din Sosyolojisi’nin ilkel durumlarını, sistematik bir bilimsel disiplin olma yolundaki gelişmelerini anlatmıştık. Bu yazımızda ise Din Sosyolojisi disiplinini sistematize eden bilim adamlarını ve öğretilerini anlatacağız. >> Sistematik Din Sosyolojisi ve Max Weber (1864-1920) >> Tipolojik Din Sosyolojisi ve Joachim Wach (1898-1955) >>…

Pozitivist Sosyal Felsefe ve Evrimci Din Kuramları

Din Sosyolojisi adına yapılan ilk çalışmalar, evrimci ve pozitivist bir anlayışa sahiptir. İlk kuramcılar, dini hayatın kökenlerini tamamen ilkel kabilelerin din anlayışları üzerinden değerlendirmişler, modern toplumlarda mevcut olan dini tecrübeye, ilkel din anlayışlarının evrimleşmiş halleri olarak yaklaşmışlardır. >> Augoste Comte’un (1798-1857) Pozitivist Din Kuramı >>…

İlahiyat, Din Bilimi ve Din Sosyolojisi

Tarih boyunca insanlar, dini inanç ve ibadetlerin yanında kendi uygulamaları üzerinde düşünmüş ve felsefe, ilahiyat gibi ilmi disiplinlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bununla birlikte sosyolojik düşünme ile teolojik ya da felsefi düşünce arasında bir takım farklılıklar bulunmaktadır. Bir ilahiyatçı, mensup olduğu din üzerinden, dinin va’z…

Bitcoin Nedir? Bitcoin Transferi ve Diğer Kripto Paralar

Bu yazı Habertürk’ün California Universitesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Çetin Kaya Koç ile yaptığı video-röportajın deşifre edilerek düzenlenmiş halidir. Katılımcılarının dağınık bir anlaşma protokolüne uygun bir şekilde davrandığı (Bitcoin alıp sattığı, alım-satımları teyit ettiği ve yeni Bitcoinler ürettiği) bir sosyal ve ekonomik ağın adı ve…

Dini Tecrübenin İfade Şekilleri

Din sosyologları, bireysel ya da toplumsal hayatta dinin ifade ediliş şekli olarak dini tecrübeyi tasnif ederek birbirlerinden farklı kategoriler geliştirmişlerdir. Bunlardan en ünlüsü, Ch. Glock ve Stark’ın birlikte yaptıkları araştırmada dinin bireysel tecrübesinde gözlemlenebilir beş boyut olduğunu ileri sürmüşlerdir: İnanç boyutu, Dini Pratikler boyutu, Tecrübe…

Din ve Toplum Etkileşimleri

Dinler tarih boyunca hiçbir zaman bireyin içinde yaşayan öznel bir tecrübe olarak kalmamış, toplumla ilişkiye girerek çeşitli toplumsal şekil ve davranış kalıpları ortaya çıkmıştır. Dinler, toplumda bütünleştirici bir rol oynamıştır. Wach, dinin bütünleştirici rolünün, toplumsal ihtilaf ve kargaşa yaratıcı rolünden daha baskın ve belirgin olduğunu…

Sosyolojik Din Tanımları

Din, insanlığın her döneminde, hayatın her alanında varlığını hissettirmiş ve geçmişte olduğu gibi bugün de insanlara güçlü sosyal karakterinden dolayı bir ‘yaşam tarzı’ ve ‘kimlik’ imkanı vermiş bir sosyal fenomendir. Bu yazımızda din olgusunun, dinin kendi kendisini tarif eden tanımlarını değil; sosyoloji disiplini açısından ‘neliğini’…