Toplumsallaşma ve Din

Toplumsallaşma, sosyoloji, antropoloji, psikoloji ve siyaset-bilimciler tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Antropologlar, kültüre girme olarak tanımlarken; psikologlar, bireysel gelişimin çeşitli yönleri üzerinde durmuştur. Siyaset bilimciler, siyasal davranışların gelişmesi yönüne bakarken, sosyologlar ise bireyin sosyo-kültürel ortama uyumunu düzenleyen kişisel özelliklerin edinilmesi olarak tanımlamıştır. Toplumsallaşmanın en önemli iki…

Cumhuriyet Halk Partisi Karşı Mahalleye Açılabilir Mi?

CHP Sözcüsü Bülent Tezcan’nın; ”Karşı mahalleden oy alacak bir dili benimseyeceğiz.” açıklaması, Türk modernleşmesi açısından önemlidir. Kuşkusuz bu yaklaşıma CHP içinden, özellikle kemalist modernleşme taraftarlarından direnç olacaktır. Geçmişte CHP’nin ideolojisinin bel kemiğini oluşturan laik/ pozitivist/ ilerlemeci paradigma, dini toplumu geri bırakan zihniyet olarak algılıyordu. Hala…

Küreselleşme ve Din

Küreselleşme Teorileri Küreselleşme teorisyenlerinin düşünceleri, bütün ulus-devletlerin sınırlarının kalkacağını savunan aşırı küreselleşme teorisi, küreselleşmenin ulusal ekonomik gelişmeyi açıklamak üzere geliştirildiğini iddia eden septik küreselleşme teorisi ve dünya düzenini şekillendirecek, birçok alandaki gelişmenin arkasındaki güdüleyici güç olarak küreselleşmeyi gören dönüştürücü küreselleşme teorisi olmak üzere üç gruba…

Bosna Direnişi ve Aliya İzzetbegoviç

1990’lı yıllar bir yandan Doğu Bloğunun en güçlü kalesi olan Sovyetler Birliği’nin çöküşü, diğer yandan yükselen milliyetçilik hareketlerine ve bunun sonucunda oluşan çatışmalara tanıklık ediyordu. Yıllarca Sovyetler Birliği’nin demir yumruk politikasıyla yönetilen ülkeler arka arkaya bağımsızlıklarını ilan ettiler. Sovyetlerin dağılmasıyla başlayan süreç, benzer yapılanmaya sahip…

Mikro Sosyolojik Din Teorileri

Sosyal Aksiyon Teorisi ve Din: Max Weber (1864-1920) Weber’e göre, insanların davranışlarının arka planında dünya tasavvurlarından neşet eden dünya görüşü ve anlamlar vardır. Din de, bir sosyal eylem olarak taşıdığı anlam itibariyle, bireylerin dünyada iyi bir hayat sürme umuduyla ilgilidir. Eylemleri rasyonel ve rasyonel olmayan…

Mary Chayko ve Dijital Uçurumun Nedenleri

Bu yazımızda, Mary Chayko’nun ‘Süper-bağlantılı Tekno Hayat‘ kitabı merkeze alınarak kitapta bahsedilen internet, sosyal medya ve dijital erişimin küresel etkileri, dijital erişim imkanlarına sahip olmayan dünyanın bazı coğrafyalarında bu eşitsizliğin nedenleri, kültürel farklar, bilgisayar korsancılığı ve yurttaş gazeteciliği konuları kısaca anlatıldı. Mary Chayko kitabında ‘süper-bağlantılı…

Ritzer’de Birbirine Geçme ve Tüketim Manzaraları

Şu an Maryland Üniversitesi (Amerika), Sosyoloji Bölümü’nde öğretim görevlisi olan George Ritzer’in, Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek adlı kitabında ‘birbirine geçme‘ ve ‘tüketim manzaraları‘ kavramsallaştırmalarına kısaca değinmek istiyorum. Birbirine geçme, Ritzer’in tüketim kültürünü (özellikle Amerika’da) açıklamaya yönelik kullandığı temel kavramlardan biridir. Ritzer, birbirine geçmeyi şöyle tanımlamaktadır; ‘Birbirine geçme…

Modern Dünyada Yaşayan Müslümanların Açmazlarına Dair

Günümüz dünyasında yaşayan Müslümanlar, kuruluşunda ve işleyişinde söz sahibi olmadıkları bir sistemin içinde yaşamanın gayreti içindedirler. Bu çaba onların davranışlarına da yansımaktadır. Modern dünyada Müslümanca yaşamanın gayretinde olan insanlar sürekli bir gerilimin tarafı olarak yaşantılarını sürdürmek zorunda kalmaktadır. Kuşkusuz bu gerilim modern dünya karşısında nasıl…

Makro Sosyolojik Din Teorileri

Fransız ihtilalinde doğan Aydınlanmacı düşünür Comte, sosyolojinin isim babasıdır. Devrim sonrası kaotik sürece tanıklık etmesi ve bu sürecin baskın pozitivistik karakteri Comte’un düşüncelerini etkilemiş ve evrimci bir anlayışa sahip olarak dinin önemini gitgide kaybedeceğini düşünmüştür. >> İşlevselci Din Teorisi ve Emile Durkheim (1858-1917) >> Yapısal-İşlevselci…

Türkiye’de Din Sosyolojisi

Türkiye’ye Din Sosyolojisi’nin Girişi ve İlk Çalışmalar Sosyolojinin Batıda ortaya çıkışı ile Türkiye’ye girişi arasında bir zaman farkı olsa da din sosyolojisinin ülkemize girişi çabuk olmuştur. Sosyal bilimler, Batıda dini, toplumsal gelişmenin önünde bir engel olarak görmüş ve bu anlayış Osmanlı’da sosyolojiye kurtarıcı bilim muamelesi…