Türkiye’de Din Sosyolojisi

Türkiye’ye Din Sosyolojisi’nin Girişi ve İlk Çalışmalar Sosyolojinin Batıda ortaya çıkışı ile Türkiye’ye girişi arasında bir zaman farkı olsa da din sosyolojisinin ülkemize girişi çabuk olmuştur. Sosyal bilimler, Batıda dini, toplumsal gelişmenin önünde bir engel olarak görmüş ve bu anlayış Osmanlı’da sosyolojiye kurtarıcı bilim muamelesi…

İslamcılık Eleştirileri Üzerine Yeni Notlar

İslamcılık, çeşitli tarihsel dönemlerde dini argümanlardan hareketle oluşturulan siyasal, sosyal ve kültürel özellikleri olan bir ideolojidir. Doğası gereği insan ürünüdür, yanılgıya açıktır. Ortaya çıktığı zamanın ve coğrafyanın özelliklerini taşır. İslamcılık, İslam değildir. Hiç kuşkusuz bir din ile o din üzerinden üretilen eleştiriyi eşitlemek mümkün değildir.…

İslam Tarihinde Din Sosyolojisi

Farabi (870-950) Toplumu bir organizmaya benzeten Farabi, din sosyolojisi ya da genel sosyoloji alanına dair müstakil çalışmalar yapmamıştır ancak; Uluhiyet ve Nübüvvet Teorileri, ahlak, siyaset, hukuk, sosyoloji ve din sosyolojisi ile ilgilidir. Farabi, insan için ‘medeni varlık’ tabirini kullanır. Ona göre insan yaratılış gereği toplumsal…

İstiklal Marşı ve Mehmet Akif

“Mehmet Akif, Türkiye’nin vicdanıdır. Ali Şeriati’nin deyimiyle O, halkının yaşadığı sorunların sorumluluğunu hisseden ve bu sorunlara çözüm üretmeye çalışan bir aydındı.” “İstiklal Marşı” bu ülkenin kuruluş belgesidir. Kuruluş belgesinin işaret ettiği bütün değerler İslami zeminden beslenir. Bundan dolayı Cumhuriyetin kurucu paradigmasına sahip modernleşmeci elitler “İstiklal…

Enigma

Kavramların anlamını bozarak ya da değişik tanımlamalar yaparak tanınmaz hale getirmeye “enigma” deniyor. Bir öğretiyi tanınmaz hale getirmek için en geçerli yol enigmadır. Benzer durum bir din olarak İslam’ın da başına gelmiştir. Biat, kader, tevekkül, cihat, şefaat, iman enigmaya uğramış kavramların başında geliyor. Bir teoriyi,…

Suriyeliler mülteci midir?

Değerli okurlar; Sizlerle ilk buluşmamı, dünyanın kanayan yarası olan Suriye meselesinden bahsederek yapmak isterim. Hepimizin bildiği üzere Suriye’de yıllardır bir insanlık dramı yaşanmakta. Bu yaralı ülkede; Suriye’de yaşanan iç karışıklık nedeniyle Türkiye’ye ilk göç 2011 yılında gerçekleşmiştir. Çoğumuzun gelişigüzel bir şekilde Suriyelilere “mülteci” demesi doğru…

Sistematik Din Sosyolojisi

Daha önceki yazılarımızda Din Sosyolojisi’nin ilkel durumlarını, sistematik bir bilimsel disiplin olma yolundaki gelişmelerini anlatmıştık. Bu yazımızda ise Din Sosyolojisi disiplinini sistematize eden bilim adamlarını ve öğretilerini anlatacağız. >> Sistematik Din Sosyolojisi ve Max Weber (1864-1920) >> Tipolojik Din Sosyolojisi ve Joachim Wach (1898-1955) >>…

Ak Parti Üzerine Sosyolojik Analizler

Türk siyasal tarihinin en önemli tecrübesi kuşkusuz Ak Parti iktidarı ve onun siyasal tecrübesidir. O yüzden bu partinin duygusal değerlendirmelerin ötesinde sosyolojik bir analize ihtiyaç var. >> Ak Partinin Toplumsal Dinamikleri >> Refah Partisi, 28 Şubat ve Ak Parti >> Muhalefet ve Siyasi Alternatifler >>…

Pozitivist Sosyal Felsefe ve Evrimci Din Kuramları

Din Sosyolojisi adına yapılan ilk çalışmalar, evrimci ve pozitivist bir anlayışa sahiptir. İlk kuramcılar, dini hayatın kökenlerini tamamen ilkel kabilelerin din anlayışları üzerinden değerlendirmişler, modern toplumlarda mevcut olan dini tecrübeye, ilkel din anlayışlarının evrimleşmiş halleri olarak yaklaşmışlardır. >> Augoste Comte’un (1798-1857) Pozitivist Din Kuramı >>…

İslam ve Akıl Tartışmaları

Modernist düşüncenin en büyük yanılgısı, doğası gereği farklı bir paradigma içinden hayatı değerlendiren modernliğin kavramları üzerinden İslam’ı değerlendirmelidir. Kadın-erkek eşitliği, miras bölüşümü, şahitlik gibi konulara modern paradigmanın parametreleri ışığında baktığımızda çelişkinin olması kaçınılmazdır. “İslam akıl dinidir.” mottosu mesela. Burada genel olarak İslam’ın pozitivizm ve rasyonalizm…