Bosna Direnişi ve Aliya İzzetbegoviç

1990’lı yıllar bir yandan Doğu Bloğunun en güçlü kalesi olan Sovyetler Birliği’nin çöküşü, diğer yandan yükselen milliyetçilik hareketlerine ve bunun sonucunda oluşan çatışmalara tanıklık ediyordu. Yıllarca Sovyetler Birliği’nin demir yumruk politikasıyla yönetilen ülkeler arka arkaya bağımsızlıklarını ilan ettiler. Sovyetlerin dağılmasıyla başlayan süreç, benzer yapılanmaya sahip…

Mikro Sosyolojik Din Teorileri

Sosyal Aksiyon Teorisi ve Din: Max Weber (1864-1920) Weber’e göre, insanların davranışlarının arka planında dünya tasavvurlarından neşet eden dünya görüşü ve anlamlar vardır. Din de, bir sosyal eylem olarak taşıdığı anlam itibariyle, bireylerin dünyada iyi bir hayat sürme umuduyla ilgilidir. Eylemleri rasyonel ve rasyonel olmayan…

Mary Chayko ve Dijital Uçurumun Nedenleri

Bu yazımızda, Mary Chayko’nun ‘Süper-bağlantılı Tekno Hayat‘ kitabı merkeze alınarak kitapta bahsedilen internet, sosyal medya ve dijital erişimin küresel etkileri, dijital erişim imkanlarına sahip olmayan dünyanın bazı coğrafyalarında bu eşitsizliğin nedenleri, kültürel farklar, bilgisayar korsancılığı ve yurttaş gazeteciliği konuları kısaca anlatıldı. Mary Chayko kitabında ‘süper-bağlantılı…

Ritzer’de Birbirine Geçme ve Tüketim Manzaraları

Şu an Maryland Üniversitesi (Amerika), Sosyoloji Bölümü’nde öğretim görevlisi olan George Ritzer’in, Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek adlı kitabında ‘birbirine geçme‘ ve ‘tüketim manzaraları‘ kavramsallaştırmalarına kısaca değinmek istiyorum. Birbirine geçme, Ritzer’in tüketim kültürünü (özellikle Amerika’da) açıklamaya yönelik kullandığı temel kavramlardan biridir. Ritzer, birbirine geçmeyi şöyle tanımlamaktadır; ‘Birbirine geçme…

Modern Dünyada Yaşayan Müslümanların Açmazlarına Dair

Günümüz dünyasında yaşayan Müslümanlar, kuruluşunda ve işleyişinde söz sahibi olmadıkları bir sistemin içinde yaşamanın gayreti içindedirler. Bu çaba onların davranışlarına da yansımaktadır. Modern dünyada Müslümanca yaşamanın gayretinde olan insanlar sürekli bir gerilimin tarafı olarak yaşantılarını sürdürmek zorunda kalmaktadır. Kuşkusuz bu gerilim modern dünya karşısında nasıl…

Makro Sosyolojik Din Teorileri

Fransız ihtilalinde doğan Aydınlanmacı düşünür Comte, sosyolojinin isim babasıdır. Devrim sonrası kaotik sürece tanıklık etmesi ve bu sürecin baskın pozitivistik karakteri Comte’un düşüncelerini etkilemiş ve evrimci bir anlayışa sahip olarak dinin önemini gitgide kaybedeceğini düşünmüştür. >> İşlevselci Din Teorisi ve Emile Durkheim (1858-1917) >> Yapısal-İşlevselci…

Türkiye’de Din Sosyolojisi

Türkiye’ye Din Sosyolojisi’nin Girişi ve İlk Çalışmalar Sosyolojinin Batıda ortaya çıkışı ile Türkiye’ye girişi arasında bir zaman farkı olsa da din sosyolojisinin ülkemize girişi çabuk olmuştur. Sosyal bilimler, Batıda dini, toplumsal gelişmenin önünde bir engel olarak görmüş ve bu anlayış Osmanlı’da sosyolojiye kurtarıcı bilim muamelesi…

İslamcılık Eleştirileri Üzerine Yeni Notlar

İslamcılık, çeşitli tarihsel dönemlerde dini argümanlardan hareketle oluşturulan siyasal, sosyal ve kültürel özellikleri olan bir ideolojidir. Doğası gereği insan ürünüdür, yanılgıya açıktır. Ortaya çıktığı zamanın ve coğrafyanın özelliklerini taşır. İslamcılık, İslam değildir. Hiç kuşkusuz bir din ile o din üzerinden üretilen eleştiriyi eşitlemek mümkün değildir.…

İslam Tarihinde Din Sosyolojisi

Farabi (870-950) Toplumu bir organizmaya benzeten Farabi, din sosyolojisi ya da genel sosyoloji alanına dair müstakil çalışmalar yapmamıştır ancak; Uluhiyet ve Nübüvvet Teorileri, ahlak, siyaset, hukuk, sosyoloji ve din sosyolojisi ile ilgilidir. Farabi, insan için ‘medeni varlık’ tabirini kullanır. Ona göre insan yaratılış gereği toplumsal…

İstiklal Marşı ve Mehmet Akif

“Mehmet Akif, Türkiye’nin vicdanıdır. Ali Şeriati’nin deyimiyle O, halkının yaşadığı sorunların sorumluluğunu hisseden ve bu sorunlara çözüm üretmeye çalışan bir aydındı.” “İstiklal Marşı” bu ülkenin kuruluş belgesidir. Kuruluş belgesinin işaret ettiği bütün değerler İslami zeminden beslenir. Bundan dolayı Cumhuriyetin kurucu paradigmasına sahip modernleşmeci elitler “İstiklal…