Silat, Güney Asya’da ve özellikle Endonezya ve Malezya’da tatbik edilen bir dövüş sanatıdır. Bu spor, Malay otoritelerinin bildirdiğine göre ölümcül olabiliyor. Etimolojik olarak, Silat kelimesinin Arapça’daki silah kelimesinden türetildiği söyleniyor. Bir başka teoriye göre ise kelime Malayca’da ‘Şimşek kadar hızlı‘ manasına gelen -sekilat- kelimesinden geliyor. Malayların ulusal sporu olarak kabul edilen silat, Malezya’nın 6. Başbakanı Najib Razak tarafından Ordu, Polis ve Jandarma’da sonra 4. ulusal savunma sporu olarak kabul edilmiştir. Malaylar Silat’a o denli önem vermektedirler ki, bir silat ordusu dahi kurulmuştur. Silat dövüş sanatının tüm Asya sporlarında olduğu gibi Manevi bir yanı vardır. Silat yapacak kişi, önce bitki çayı içmeli, suyun önünde Kuran okumalı ve duş almalıdır. Silat sporcusu, yalnızca Allah yardım ederse müsabakayı kazanabileceğine inanır. Nitekim Malay tarihinde bu felsefeye inanıp da önemli başarılar kazanmış silatçılar vardır. 1945 yılındaki Sungai Manik savaşında ülkeyi işgal eden Komünistlere karşı yerel halk büyük bir direnç göstermiştir. O kişilerden biri olan Utoh Putih, birgün Komünistlerin güçlü kumandanı Mail Rudo ile karşılaşır. Mail Rudo, kendisine kafa tutan bu adamı kurşuna dizer. Fakat Putih’e hiçbirşey olmaz. İman gücüyle ve silat teknikleriyle Mail Rudo’yu Malay palası olarak bilinen Keris ile paramparça eder. Özel bir teknikle vücudu kurşun geçirmez bir canavara dönüşmüştür. Malaylar bu tekniğe ‘’İlm-u Gayb’’ (Görünmez alemin bilgisi) der. Silat konusunda usta hale gelmişseniz, rakibinize dokunmadan onu bu görünmez ustalıkla alt edebilirsiniz. Malaylar bu mertebeye çok fazla zikr çekerek, dua ederek ve pratik yaparak erişilebileceğini söylüyor. Silatçı’nın bu mertebesine –Silat Batın- deniyor. Bu kişiye bıçak ve kurşun işlemiyor.

Silat, yereller tarafından Nusantara adıyla anılan Endonezya takımadalarından birinde ortaya çıktğı düşünülen yerli savaş sanatlarının genel adıdır. Geleneksel olarak Endonezya, Brunei, Malezya, Singapur, Güney Tayland, Güney Filipinler ve Güey Vietnam’da yerli halk tarafından tatbik edilmektedir. Silat’ın yüzlerce farklı tarzı olduğu bilinmektedir.Çoğunlukla ya darbe ve eklem hilesine ya da her ikisinin de karışımına odaklanıyor.

keris bicagi
Keris Bıçağı

GüneyAsya’da Malaylar, bu dövüş sanatına Silat adını verirken, bu sanata Endonezya’da Pencak Silat deniyor. Silat,global olarak tanınmış bir spordur ve bölgesel olarak farklı isimlerle anılmaktadır. Çinliler, Silat sanatına Wushu, Batı Cavalılar Penca, Taylandlılar Dika ya da Padik, Sunadalılar Main-po ya da Maen-po demektedir. Günümüzde icra edilen Silat sanatının Endonezya’da ve Yarımada Malezya’da bariz farklılıkları mevcuttur. İki ülkede temel farkılıların sebebi yerel vatansever duyguların yoğunluk farkından kaynaklanır. Şimdilerde tatbik edilen ve Malayca’da Silat Melayu olarak adlandırılan sanatın ortaya çıktığı yer Endonezya sınırları içinde yer alan Riau takımadalarıdır. Fakat, Malaylar bu dövüş sanatının Malezya yarımadasında ortaya çıktığını iddia ediyorlar. Genel olarak konuşursak, Silat Melayu, sabit el hareketleri, düşük duruş ve dansa benzeyen yavaş hareketler ile yapılır. 

Pencak Silat, GüneyAsya oyunlarında yer alan bir spordur ve bu coğrafya’da yapılan spor müsabakalarında önemli bir yere sahiptir. Pencak silat, ilk çıkışını Endonezya’da düzenlenen 1987 GüneyAsya ve 2018 Asya müsabakalarıyla yapmıştır. Farklı ülkelerden Silatçılar,antrenman salonuna gelir burada hünerlerini gösterirler. Müsabakaya katılan silat organizasyonları sırasıyla şöyledir: Ikatan Pencak Silat Endonezya (IPSI), Persekutuan Silat Kebangsaan Malezya (PESAKA),Persekutuan Silat  Brunei Darussalam (PERSIB) ve Persekutuan Silat Singapura (PERSISI). Uluslararası Pencak Silat Federasyonunun kısa adı PERSILAT’dır ve Pencak silat’ı icra edenlere de pesilat adı verilir. 2019’un Aralık ayında Hem Pencak silat hem de Silat Melayu, UNESCO tarafından manevi kültür hazinesinin bir parçası olarak kabul edilmiştir. 

Efsane

Silat hakkında geçmişten günümüze kadar gelebilmiş bazı efsaneler vardır. Bu efsanelerin birinde; bir gün Rama Sukana adındaki kadın bir kaplan ve büyük bir şahinin kapışmasına şahit olur. Hayvanların hareketlerini aynen taklit ederek, kendisini taciz eden bir grup sarhoş erkeği yere sermeyi başarmıştır. Daha sonra bu teknikleri kocası Rama Isruna’ya öğretmiştir. Bu hikaye elbettte yöreden yöreye farklılıl göstermektedir.  Örneğin; Bawean adasında Rama Sukana’nın maymun , Batı Cava’da ise Maymun-Kaplan dalaşını izlediğine inanılır.

silat yapan malaylar
Silat yapan Malaylar

Yarışma

Tarz ve okula göre yarışma biçimleri tartışma konusu olsa da, resmi maçlar için IPSI tarafından belirlenen Silat oyun kuralları aşağıdaki gibidir: 

Darbeler, yalnızca omuz ile bel arasına vurulursa geçerli sayılır. Başarılı her bir darbe 1 puanla  ödüllendirilir.

Yüze ya da belden aşağı vurma cezalandırılı

Kendi kendine yapıla fırlatmalara puan verilmez. Yerden takibe izin verilir. 

Diz kitleme 10 puan değerindedir. 

Rakibi çaresiz bırakarak hareketsizleştirme 5 puan değerindedir. 

13 Mayıs 1969’da Malezya’da çıkan ırkçı ayaklanmaların birinde, Selangor eyaletinde hamile bir Malay kadını Çinli bir komünist tarafından öldürülmüştür. Bunun üzerine, sürekli savunma halinde olan Malaylar, taarruza geçmiş ve Silat-ul Rahim (Akrabalarla sıkı bağlar) ilan etmiştir. Başka bir söylentiye göre, Silat sporu, Silat-ul Rahimden gelmiştir. Gerçekten de Malaylar 1969 olaylarından sonra bütünleşmiş ve her konuda birlikte hareket etmeye başlamışlardır. İşte tam da bu yüzden Malaylarda aile ve cemiyet bağları hala çok güçlüdür.